dodaj wiadomość | newsletter | kontakt

Propozycja zmian w RPO woj. podkarpackiego 2014-2020 oraz w sposobie wdrażania funduszy europejskich

W perspektywie finansowej 2014-2020 władze regionalne mają znacznie większy niż wcześniej wpływ na wydatkowanie funduszy europejskich. Urzędy Marszałkowskie, jako Instytucje Zarządzające decydują o zarządzaniu znaczną częścią funduszy EFRR i EFES przypadających Polsce. Decentralizacja procesu planowania, realizacji i ewaluacji środków unijnych w znacznym stopniu poprawia ich wykorzystanie. Środki te na naszych oczach zmieniają nasze otoczenie, zmieniają także nas samych i nasze społeczności.

autor(ka): Tomasz Piątek

2017-12-06, 15.17
Grafika dostępna na wolnej licencji

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 stanowi odpowiedź na zdiagnozowane przez IZ potrzeby regionalne, wynikające z analizy barier i potencjałów województwa podkarpackiego uwzględniając przy tym kierunki interwencji, określone w unijnych, krajowych i regionalnych dokumentach strategicznych.

Na realizację Programu zostanie przeznaczone 2 114,2 mln euro, z czego EFRR stanowi 1 519,5 mln euro, natomiast EFS 594,7 mln euro.

Celem głównym RPO WP ma być wzmocnienie i efektywne wykorzystanie gospodarczych i społecznych potencjałów regionu dla zrównoważonego i inteligentnego rozwoju województwa. Osiąganie tego celu będzie następować poprzez działania służące m.in. wzmacnianiu dostępności regionu, podnoszeniu jego konkurencyjności, wspieraniu innowacyjności, poprawie stanu środowiska naturalnego, kulturowego, zwiększaniu spójności przestrzennej i społecznej, jak również przeciwdziałaniu bezrobociu i wykluczeniu społecznemu, integracji społecznej oraz podnoszeniu poziomu edukacji.

Podstawą wyboru celów tematycznych polityki spójności na lata 2014-2020 realizowanych w ramach RPO WP, są przede wszystkim zapisy Strategii rozwoju województwa – Podkarpackie 2020, w której określone zostały obszary koncentracji potencjałów i barier rozwojowych regionu na tle strategicznych kierunków rozwoju. W Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 wyznaczone przez Komisję Europejską cele tematyczne uporządkowane zostały w dziesięciu osiach priorytetowych.

Ze względu na zbliżający się przegląd śródokresowy perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 nadszedł czas na ocenę sposobu wykorzystania środków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w poszczególnych programach operacyjnych. Wydaje się, że jest to czas właściwy dla podjęcia analizy nad zasadnością wprowadzenia zmian. W analizie postaram się odnieść jedynie do dwóch aspektów.

I. META POZIOM – Jakie jest nasze podejście do wydatkowanych środków?

Na każdym Komitecie Monitorującym z uwagą wysłuchuję informacji IZ na temat stanu wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego. Słupki, wykresy, kwoty i procenty, skądinąd wymagane przez KE i Ministerstwo Rozwoju, będące także ważnym narzędziem dla sprawnego wdrażania tych środków, stają cię celem samym w sobie. Ramy wykonania nie wskażą nam, jak fundusze strukturalne oraz Fundusz Spójności zmienia nasz kraj, region i lokalną społeczność.

Ten grzech pierworodny jest dodatkowo pogłębiany poprzez rozminięcie się okresów programowania poszczególnych perspektyw finansowych z wynikami badań ewaluacyjnych. Często odnoszę wrażenie, że badania ewaluacyjne traktuje się, jako przykry obowiązek zapełniający pułki w różnych urzędach. Jak wyjść z tego impasu czasowego?

Pewnym rozwiązaniem mogłyby być grupy robocze działające niezależnie od osób zajmujących się wdrażaniem programu. Ważne, aby skład tych zespołów wchodziły osoby z różnych środowisk – podobnie jak ma to miejsce w KM. Istotnym wskaźnikiem dla ich pracy byłaby ZMIANA, a nie ilość wykorzystanych środków. Taki sposób podejścia umożliwiałby płynne przejście w proces programowania następnej perspektywy finansowej.

II. ZASADA PARTNERSTWA – Po co nam partnerzy? Przecież ja wiem lepiej!

Niezależnie od tego, czy jestem urzędnikiem, przedsiębiorcą, wykładowcą uczelni czy przedstawicielem społeczeństwa obywatelskiego, rodzą się we mnie stwierdzenia: O czym oni mówią? Oczywiście, że tak nie jest! Przecież ja wiem lepiej!

W takiej sytuacji partnerstwo się kończy, a partner staje się uciążliwym ciężarem. Jak często możemy to zauważyć w trakcie posiedzeń naszych Komitetów Monitorujących. Pozwolę sobie na pewien frazes: partnerstwa trzeba się nauczyć, zwłaszcza w tak pluralistycznym organie, jakim jest Komitet Monitorujący. Jak to zrobić, jeśli taki proces nie jest zaplanowany.

Zasada partnerstwa, która została wyrażona w art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. jest jedną z podstawowych reguł, na których opiera się programowanie, wdrażanie, monitorowanie i ewaluacja środków funduszy polityki spójności UE. Kontrola społeczna i udział partnerów w realizacji polityki spójności wpływają pozytywnie na efektywność działań podejmowanych w jej ramach. Zaangażowanie partnerów na różnych płaszczyznach jest czynnikiem sprzyjającym efektywnemu wykorzystaniu środków funduszy polityki spójności UE w perspektywie finansowej 2014-2020 w sposób zapewniający – zgodnie z celami Strategii Europa 2020 – inteligentny, zrównoważony rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu.

Z tego względu Rada Działalności Pożytku Publicznego Województwa Podkarpackiego wyraziła w piśmie, do IZ konieczność podjęcia analizy potrzeb partnerów w zakresie budowania i wykorzystania ich potencjału oraz zasadności udzielenia wsparcia na rzecz wzmocnienia ich zdolności instytucjonalnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego. Nie spotkało się to jednak z przychylną odpowiedzią.

Jakość partnerstwa zależy od poziomu wiedzy, umiejętności i doświadczenia partnerów oraz zaplecza eksperckiego partnerów, dlatego IZ powinna podjąć działania umożliwiające partnerom rozwój ich potencjału, o którym mowa w art. 17 ust. 1 Europejskiego kodeksu postępowania w zakresie partnerstwa w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Jednocześnie wskazane jest, aby diagnozy potrzeb partnerów prowadzona była przez IZ w ścisłej współpracy z partnerami oraz w sposób cykliczny.

Wskazanym jest opracowanie wytycznych programowych dotyczących kwestii szczegółowych w zakresie realizacji zasady partnerstwa dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 (podrozdział 8.1 Wytycznych w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014-2020).

***

Autorem artykułu jest dr Maciej Kunysz, członek zarządu Stowarzyszenia „EKOSKOP”, członek komitetu monitorującego RPO woj. Podkarpackiego 2014-2020.

Artykuł powstał dzięki wsparciu ze strony Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach ścieżki Wspieranie organizacji pozarządowych – działania rzecznicze 2017.

Wiadomość nadesłana przez czytelniczkę/czytelnika portalu www.ngo.pl.

organizator: Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych OFOP
adres: Strzelecka 3 12, 03-433 Warszawa-Praga-Północ, woj. mazowieckie
tel.: 22 416 40 30, e-mail: ofop@ofop.eu
www: http://www.ofop.eu 
źródło: OFOP
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!

SKOMENTUJ

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora.


KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.